Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι μια συχνή πάθηση της σπονδυλικής στήλης που αφορά κυρίως ενήλικες ενεργού ηλικίας. Παρότι ο όρος συχνά προκαλεί ανησυχία, στην πλειονότητα των περιπτώσεων τα συμπτώματα βελτιώνονται με συντηρητική αγωγή και μόνο ένα μικρό ποσοστό ασθενών χρειάζεται χειρουργική επέμβαση.
Τι είναι η κήλη δίσκου
Ανάμεσα στους σπονδύλους βρίσκονται οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι, που λειτουργούν σαν αμορτισέρ και επιτρέπουν την κίνηση της σπονδυλικής στήλης. Κάθε δίσκος αποτελείται από έναν ινώδη εξωτερικό δακτύλιο και έναν ζελατινώδη πυρήνα στο κέντρο. Όταν ο δακτύλιος εξασθενήσει ή ραγίσει, μέρος του πυρήνα μπορεί να προβάλει προς τα έξω. Αυτή η προβολή ονομάζεται κήλη και, αν πιέσει ή ερεθίσει μια νευρική ρίζα, προκαλεί συμπτώματα. Η κήλη εμφανίζεται συχνότερα στην οσφυϊκή μοίρα και δεύτερη σε συχνότητα στην αυχενική.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
- Φυσιολογική φθορά των δίσκων με την πάροδο της ηλικίας, καθώς χάνουν μέρος της ελαστικότητας και της ενυδάτωσής τους.
- Άρση βάρους με λάθος τεχνική, ιδίως με συνδυασμό κάμψης και στροφής του κορμού.
- Επαγγέλματα με βαριά χειρωνακτική εργασία ή πολύωρη οδήγηση.
- Αυξημένο σωματικό βάρος, κάπνισμα και καθιστική ζωή.
- Γενετική προδιάθεση.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το σημείο της κήλης και από το αν πιέζεται κάποιο νεύρο. Σε ορισμένους ανθρώπους η κήλη ανακαλύπτεται τυχαία σε μια εξέταση χωρίς να προκαλεί κανένα πρόβλημα.
- Οσφυϊκή κήλη: πόνος στη μέση που αντανακλά στον γλουτό και στο πόδι, συχνά κάτω από το γόνατο (ισχιαλγία), μούδιασμα ή μυρμηκίαση.
- Αυχενική κήλη: πόνος στον αυχένα που αντανακλά στον ώμο και στο χέρι, μούδιασμα στα δάχτυλα.
- Μυϊκή αδυναμία στο άκρο που αντιστοιχεί στην πιεζόμενη ρίζα.
- Επιδείνωση του πόνου με τον βήχα, το φτάρνισμα ή το παρατεταμένο κάθισμα.
Διάγνωση
Η διάγνωση ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση, όπου ελέγχονται η μυϊκή ισχύς, τα αντανακλαστικά, η αισθητικότητα και ειδικές δοκιμασίες, όπως η ανύψωση του τεντωμένου σκέλους. Η μαγνητική τομογραφία είναι η εξέταση εκλογής για την απεικόνιση της κήλης και του νεύρου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί και ηλεκτρομυογράφημα για την εκτίμηση της λειτουργίας των νεύρων. Είναι σημαντικό τα απεικονιστικά ευρήματα να συνδυάζονται πάντα με την κλινική εικόνα.
Θεραπευτικές επιλογές
Συντηρητική αντιμετώπιση
Αποτελεί την πρώτη επιλογή για τους περισσότερους ασθενείς. Περιλαμβάνει σύντομη τροποποίηση των δραστηριοτήτων, φαρμακευτική αγωγή για τον πόνο και τη φλεγμονή σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, καθώς και φυσικοθεραπεία με θεραπευτική άσκηση και ενδυνάμωση του κορμού. Συχνά ο οργανισμός απορροφά σταδιακά μέρος του υλικού της κήλης, με αποτέλεσμα τα συμπτώματα να υποχωρούν με τον χρόνο.
Επεμβατική αντιμετώπιση του πόνου
Όταν ο πόνος παραμένει έντονος, μπορεί να εξεταστεί η επισκληρίδιος ή περινευρική έγχυση, που στοχεύει στη μείωση της φλεγμονής γύρω από τη νευρική ρίζα.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Η χειρουργική επέμβαση, συνήθως μικροδισκεκτομή, εξετάζεται όταν υπάρχει προοδευτική μυϊκή αδυναμία, σύνδρομο ιππουρίδας ή επίμονος πόνος που δεν ανταποκρίνεται στη συντηρητική θεραπεία. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, μετά από συζήτηση των οφελών και των πιθανών κινδύνων.
Πρόληψη
- Τακτική άσκηση για ισχυρούς μύες κορμού και ευλυγισία.
- Σωστή στάση σώματος στο γραφείο και στο αυτοκίνητο.
- Ασφαλής τεχνική στην άρση αντικειμένων.
- Έλεγχος του σωματικού βάρους και αποφυγή του καπνίσματος.
Πότε να δείτε γιατρό
Συμβουλευτείτε γιατρό αν ο πόνος που αντανακλά στο άκρο διαρκεί περισσότερο από μερικές εβδομάδες ή επηρεάζει τον ύπνο και την καθημερινότητα. Επείγουσα εκτίμηση απαιτείται αν εμφανιστεί αδυναμία στο πόδι ή στο χέρι, μούδιασμα στην περιοχή του περινέου ή διαταραχή στον έλεγχο της ουροδόχου κύστης ή του εντέρου.
Συχνές ερωτήσεις
Θεραπεύεται η κήλη χωρίς χειρουργείο;
Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι. Η πλειονότητα των ασθενών βελτιώνεται σημαντικά με συντηρητική αγωγή μέσα σε λίγες εβδομάδες έως λίγους μήνες.
Μπορώ να γυμνάζομαι αν έχω κήλη δίσκου;
Ναι, με κατάλληλο πρόγραμμα. Η εξατομικευμένη άσκηση υπό καθοδήγηση είναι μέρος της θεραπείας, ενώ καλό είναι να αποφεύγονται προσωρινά ασκήσεις που επιβαρύνουν έντονα τη σπονδυλική στήλη.
Εξειδικευμένη εκτίμηση
Για τη σωστή διάγνωση και την επιλογή της θεραπείας που ταιριάζει στη δική σας περίπτωση, μπορείτε να απευθυνθείτε σε έναν έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης, ο οποίος θα αξιολογήσει τα συμπτώματα και τις εξετάσεις σας.
Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση, τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό.