Ο ιδρώτας είναι φυσιολογικός και απαραίτητος μηχανισμός ψύξης του σώματος. Στην υπεριδρωσία όμως οι ιδρωτοποιοί αδένες παράγουν πολύ περισσότερο ιδρώτα από όσο χρειάζεται, ακόμη και σε δροσερό περιβάλλον ή σε ηρεμία. Για πολλούς ανθρώπους αυτό δεν είναι απλώς ενόχληση: επηρεάζει την επαγγελματική ζωή, τις κοινωνικές σχέσεις, την επιλογή ρούχων και την αυτοπεποίθηση. Η καλή είδηση είναι ότι υπάρχουν αρκετές επιλογές αντιμετώπισης.
Μορφές υπεριδρωσίας
Πρωτοπαθής (εστιακή) υπεριδρωσία
Είναι η πιο συχνή μορφή. Ξεκινά συνήθως στην παιδική ή εφηβική ηλικία και αφορά συγκεκριμένες περιοχές, όπως οι μασχάλες, οι παλάμες, τα πέλματα ή το πρόσωπο. Συχνά υπάρχει οικογενειακό ιστορικό και η εφίδρωση είναι συνήθως συμμετρική, ενώ δεν εμφανίζεται κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Δευτεροπαθής υπεριδρωσία
Οφείλεται σε άλλη αιτία, όπως ορμονικές διαταραχές (για παράδειγμα υπερθυρεοειδισμός ή εμμηνόπαυση), λοιμώξεις, σακχαρώδη διαβήτη ή φάρμακα. Συχνά είναι γενικευμένη σε όλο το σώμα ή εμφανίζεται και τη νύχτα. Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται διερεύνηση της υποκείμενης αιτίας.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Ο γιατρός λαμβάνει λεπτομερές ιστορικό: πότε ξεκίνησε η εφίδρωση, ποιες περιοχές αφορά, αν εμφανίζεται στον ύπνο, πώς επηρεάζει την καθημερινότητα. Όπου χρειάζεται, ζητούνται εξετάσεις για τον αποκλεισμό δευτεροπαθών αιτιών.
Επιλογές αντιμετώπισης
Αντιιδρωτικά προϊόντα
Τα ισχυρά αντιιδρωτικά, συχνά με άλατα αλουμινίου, αποτελούν συνήθως την πρώτη επιλογή, ιδιαίτερα για τις μασχάλες. Εφαρμόζονται καλύτερα σε στεγνό δέρμα, το βράδυ.
Ιοντοφόρηση
Χρησιμοποιείται κυρίως για τις παλάμες και τα πέλματα. Τα άκρα τοποθετούνται σε νερό, μέσα από το οποίο περνά ήπιο ηλεκτρικό ρεύμα, σε επαναλαμβανόμενες συνεδρίες.
Φαρμακευτική αγωγή
Ορισμένα φάρμακα από το στόμα μπορεί να μειώσουν την εφίδρωση, έχουν όμως πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες, γι’ αυτό χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή και παρακολούθηση.
Αλλαντική τοξίνη
Η αλλαντική τοξίνη, γνωστή κυρίως από τις αισθητικές εφαρμογές της, χρησιμοποιείται και για την αντιμετώπιση της εστιακής υπεριδρωσίας, ιδιαίτερα στις μασχάλες. Χορηγείται με μικρές ενέσεις στο δέρμα της περιοχής και μπλοκάρει προσωρινά τα νευρικά σήματα που διεγείρουν τους ιδρωτοποιούς αδένες.
- Η διαδικασία είναι σύντομη και γίνεται στο ιατρείο.
- Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνιμο· η δράση υποχωρεί σταδιακά και η θεραπεία μπορεί να επαναληφθεί.
- Η διάρκεια και ο βαθμός της βελτίωσης διαφέρουν από άτομο σε άτομο.
- Πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν ήπιο πόνο ή μώλωπα στο σημείο, ενώ στις παλάμες μπορεί να εμφανιστεί παροδική αδυναμία στα δάχτυλα.
Η θεραπεία πρέπει να γίνεται από γιατρό εκπαιδευμένο στη χορήγησή της, μετά από αξιολόγηση της καταλληλότητας.
Άλλες επεμβατικές μέθοδοι
Για σοβαρές περιπτώσεις που δεν ανταποκρίνονται σε άλλες θεραπείες, υπάρχουν τεχνικές που στοχεύουν στους ιδρωτοποιούς αδένες ή, σπανιότερα, χειρουργικές επεμβάσεις στο συμπαθητικό νευρικό σύστημα, οι οποίες έχουν συγκεκριμένους κινδύνους και ενδείξεις.
Πρακτικές συμβουλές για την καθημερινότητα
- Ρούχα από φυσικές ή τεχνικές ίνες που «αναπνέουν».
- Κάλτσες που απορροφούν την υγρασία και εναλλαγή παπουτσιών.
- Περιορισμός παραγόντων που αυξάνουν την εφίδρωση, όπως πολύ πικάντικα φαγητά, καφεΐνη ή αλκοόλ, αν παρατηρείτε ότι σας επηρεάζουν.
Πότε να δείτε γιατρό
- Όταν η εφίδρωση επηρεάζει την καθημερινότητα και τα απλά μέτρα δεν βοηθούν.
- Όταν η εφίδρωση ξεκίνησε ξαφνικά στην ενήλικη ζωή ή είναι γενικευμένη.
- Όταν εμφανίζεται νυχτερινή εφίδρωση, απώλεια βάρους ή πυρετός.
Συχνές ερωτήσεις
Αν σταματήσει ο ιδρώτας στις μασχάλες, θα αυξηθεί αλλού;
Η τοπική θεραπεία με αλλαντική τοξίνη αφορά μια μικρή περιοχή και γενικά δεν επηρεάζει τη συνολική θερμορύθμιση του σώματος. Η αντισταθμιστική εφίδρωση συνδέεται κυρίως με τις χειρουργικές επεμβάσεις στο συμπαθητικό.
Είναι η υπεριδρωσία θέμα κακής υγιεινής;
Όχι. Είναι μια ιατρική κατάσταση που δεν σχετίζεται με την υγιεινή.
Πού να απευθυνθείτε
Αν σκέφτεστε θεραπεία για την υπεριδρωσία, συζητήστε τις επιλογές σας με γιατρό που μπορεί να αξιολογήσει την καταλληλότητά σας. Για πληροφορίες σχετικά με τον πλαστικό χειρουργό Νικόλαο Σγούρο, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.