Ένας από τους βασικούς στόχους μιας αρθροπλαστικής γόνατος ή ισχίου είναι η επιστροφή σε μια ενεργή ζωή χωρίς τον πόνο που περιόριζε τον ασθενή. Πολλοί άνθρωποι, μετά την ανάρρωση, αναρωτιούνται ποιες δραστηριότητες μπορούν να κάνουν με ασφάλεια και ποιες θα πρέπει να αποφεύγουν. Η τακτική άσκηση είναι ωφέλιμη για τη γενική υγεία, τη μυϊκή δύναμη, την ισορροπία και την προστασία της ίδιας της πρόθεσης. Η επιλογή όμως των δραστηριοτήτων πρέπει να γίνεται με σύνεση και σε συνεργασία με τον χειρουργό.
Γιατί η άσκηση είναι σημαντική μετά την αρθροπλαστική
- διατηρεί και βελτιώνει τη δύναμη των μυών που στηρίζουν την άρθρωση,
- βοηθά στη διατήρηση του εύρους κίνησης,
- βελτιώνει την ισορροπία και μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων,
- συμβάλλει στον έλεγχο του σωματικού βάρους, που επιβαρύνει την πρόθεση,
- προάγει την καρδιαγγειακή υγεία και την ψυχική ευεξία.
Πότε μπορώ να ξεκινήσω
Η επιστροφή στη δραστηριότητα γίνεται σταδιακά. Τις πρώτες εβδομάδες η έμφαση δίνεται στο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας και στο περπάτημα. Δραστηριότητες όπως το στατικό ποδήλατο προστίθενται όταν το επιτρέψει το εύρος κίνησης. Η κολύμβηση ξεκινά συνήθως αφού επουλωθεί πλήρως το τραύμα. Για πιο απαιτητικές δραστηριότητες απαιτείται συνήθως αρκετός χρόνος και έγκριση από τον χειρουργό. Το χρονοδιάγραμμα διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Δραστηριότητες που συνήθως συνιστώνται
Οι δραστηριότητες χαμηλής κρούσης θεωρούνται οι πιο κατάλληλες:
- Περπάτημα: η πιο απλή και ασφαλής μορφή άσκησης, σε επίπεδο έδαφος αρχικά.
- Κολύμβηση και ασκήσεις στο νερό: το νερό μειώνει το φορτίο στις αρθρώσεις. Μετά από αρθροπλαστική ισχίου, ορισμένες κινήσεις, όπως το «πρόσθιο» στυλ ποδιών, ίσως χρειάζονται προσοχή αρχικά.
- Ποδήλατο: στατικό ή σε ήπια διαδρομή, εξαιρετικό για τη δύναμη και την κινητικότητα.
- Ελλειπτικό μηχάνημα.
- Χορός σε ήπιους ρυθμούς.
- Γκολφ, με προσοχή στις στροφές του σώματος.
- Πεζοπορία σε ομαλά μονοπάτια, με κατάλληλα υποδήματα και, αν χρειάζεται, μπατόν.
- Ασκήσεις ενδυνάμωσης με ελαφριά βάρη ή λάστιχα.
Δραστηριότητες που θέλουν προσοχή
Ορισμένες δραστηριότητες μπορεί να είναι εφικτές για άτομα με εμπειρία σε αυτές, αλλά χρειάζονται συζήτηση με τον χειρουργό:
- τένις διπλού,
- σκι σε εύκολες πίστες, για όσους είναι ήδη έμπειροι,
- ποδηλασία σε ανώμαλο έδαφος,
- γυμναστική με μεγαλύτερα βάρη.
Δραστηριότητες που γενικά αποφεύγονται
Οι δραστηριότητες υψηλής κρούσης ή με κίνδυνο πτώσης και συγκρούσεων μπορεί να επιβαρύνουν την πρόθεση, να επιταχύνουν τη φθορά της ή να προκαλέσουν τραυματισμό:
- τρέξιμο και τζόκινγκ σε τακτική βάση,
- αθλήματα με άλματα, όπως το μπάσκετ και το βόλεϊ,
- αθλήματα επαφής, όπως το ποδόσφαιρο,
- πολεμικές τέχνες με κρούσεις,
- δραστηριότητες με υψηλό κίνδυνο πτώσης.
Ιδιαιτερότητες γόνατος και ισχίου
Μετά από αρθροπλαστική ισχίου, ειδικά τις πρώτες εβδομάδες, μπορεί να χρειάζεται να αποφεύγονται ορισμένες ακραίες θέσεις, όπως το πολύ βαθύ λύγισμα ή το σταύρωμα των ποδιών, ανάλογα με τη χειρουργική προσπέλαση και τις οδηγίες του χειρουργού. Μετά από αρθροπλαστική γόνατος, το γονάτισμα μπορεί να προκαλεί δυσφορία, ενώ το βαθύ κάθισμα με φορτίο καλό είναι να αποφεύγεται. Και στις δύο περιπτώσεις, η ενδυνάμωση των γλουτιαίων και του τετρακεφάλου αποτελεί τη βάση για ασφαλή και ευχάριστη άθληση, ενώ η άσκηση ισορροπίας μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων και τραυματισμών γύρω από την πρόθεση.
Χρήσιμες συμβουλές
- Ξεκινάτε πάντα με προθέρμανση και τελειώνετε με ήπιες διατάσεις.
- Αυξάνετε σταδιακά τη διάρκεια και την ένταση.
- Ακούτε το σώμα σας· ο επίμονος πόνος δεν είναι φυσιολογικός.
- Φοράτε υποδήματα με καλή στήριξη.
- Συνεχίζετε τις ασκήσεις ενδυνάμωσης και μακροπρόθεσμα.
- Διατηρείτε υγιές σωματικό βάρος.
- Πηγαίνετε στις προγραμματισμένες επανεξετάσεις, ακόμη κι αν νιώθετε καλά.
Πότε να δείτε γιατρό
Επικοινωνήστε με τον χειρουργό σας αν εμφανιστεί νέος πόνος στην άρθρωση, οίδημα, αίσθημα αστάθειας, θόρυβοι ή περιορισμός της κίνησης, ειδικά μετά από πτώση ή κάποια έντονη δραστηριότητα.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να τρέξω μετά από αρθροπλαστική;
Το τακτικό τρέξιμο γενικά δεν συνιστάται, λόγω της επιβάρυνσης της πρόθεσης. Ορισμένες εξαιρέσεις συζητούνται εξατομικευμένα με τον χειρουργό.
Θα ξανακάνω τα αγαπημένα μου σπορ;
Εξαρτάται από το άθλημα και την εμπειρία σας. Πολλοί επιστρέφουν σε δραστηριότητες χαμηλής κρούσης που απολαμβάνουν, όπως κολύμπι, ποδήλατο και πεζοπορία.
Πού να απευθυνθείτε
Κάθε πρόθεση και κάθε ασθενής είναι διαφορετικός. Για εξατομικευμένες οδηγίες σχετικά με την άθληση μετά από αρθροπλαστική, μπορείτε να απευθυνθείτε σε έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό με εμπειρία στην αρθροπλαστική γόνατος και ισχίου, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και συμβουλή.