Πολλοί γονείς ανησυχούν όταν παρατηρούν ότι το πέλμα του παιδιού τους «ακουμπά» ολόκληρο στο έδαφος, χωρίς εμφανή καμάρα. Η πλατυποδία είναι πράγματι πολύ συχνή στην παιδική ηλικία και, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, αποτελεί φυσιολογικό στάδιο ανάπτυξης του ποδιού. Είναι όμως χρήσιμο να γνωρίζουμε πότε χρειάζεται απλή παρακολούθηση και πότε μια πιο προσεκτική εκτίμηση.
Τι είναι η πλατυποδία
Πλατυποδία ονομάζεται η κατάσταση κατά την οποία η εσωτερική καμάρα του πέλματος (ποδική καμάρα) είναι χαμηλή ή δεν σχηματίζεται, με αποτέλεσμα σχεδόν όλη η πατούσα να έρχεται σε επαφή με το έδαφος όταν το παιδί στέκεται. Συχνά συνοδεύεται από ελαφριά κλίση της φτέρνας προς τα έξω.
Γιατί είναι συχνή στα μικρά παιδιά
Τα βρέφη και τα νήπια έχουν φυσιολογικά επίπεδο πέλμα. Αυτό οφείλεται σε τρεις βασικούς λόγους:
- Ένα στρώμα λίπους στην περιοχή της καμάρας που κρύβει το σχήμα της.
- Τη φυσιολογική χαλαρότητα των συνδέσμων στην παιδική ηλικία.
- Τους μύες του ποδιού, που δυναμώνουν σταδιακά με το περπάτημα και το παιχνίδι.
Η καμάρα σχηματίζεται συνήθως σταδιακά μέσα στα πρώτα χρόνια της παιδικής ηλικίας. Σε ορισμένα παιδιά το πέλμα παραμένει χαμηλό και στην ενήλικη ζωή χωρίς να προκαλεί κανένα πρόβλημα.
Ευλύγιστη και άκαμπτη πλατυποδία
Ευλύγιστη πλατυποδία
Είναι η πιο συχνή μορφή. Η καμάρα «εξαφανίζεται» όταν το παιδί στέκεται, αλλά εμφανίζεται όταν κάθεται, όταν ανεβαίνει στις μύτες των ποδιών ή όταν ανασηκώνεται το μεγάλο δάχτυλο. Συνήθως δεν προκαλεί πόνο και δεν περιορίζει τη δραστηριότητα.
Άκαμπτη πλατυποδία
Είναι πολύ σπανιότερη. Η καμάρα δεν σχηματίζεται σε καμία θέση και η κινητικότητα του ποδιού είναι περιορισμένη. Μπορεί να οφείλεται σε ανατομικές ανωμαλίες, όπως η συνοστέωση των οστών του ταρσού, και χρειάζεται ορθοπαιδική αξιολόγηση.
Πώς γίνεται η εκτίμηση
Ο γιατρός συνήθως εξετάζει το παιδί όρθιο και καθιστό, παρατηρεί τον τρόπο που περπατά, ελέγχει την ευλυγισία του ποδιού και της ποδοκνημικής και ρωτά για πόνο ή κόπωση. Απεικονιστικές εξετάσεις ζητούνται μόνο όταν υπάρχει ένδειξη, για παράδειγμα σε άκαμπτη μορφή ή επίμονο πόνο.
Αντιμετώπιση
Η ευλύγιστη πλατυποδία χωρίς συμπτώματα συνήθως δεν απαιτεί θεραπεία. Οι γενικές συστάσεις περιλαμβάνουν:
- Ελεύθερο παιχνίδι και κίνηση: το περπάτημα, το τρέξιμο και οι δραστηριότητες ισορροπίας βοηθούν στην ανάπτυξη των μυών του ποδιού.
- Ξυπόλυτο περπάτημα σε ασφαλείς επιφάνειες: όπως η άμμος ή το γρασίδι.
- Κατάλληλα παπούτσια: άνετα, στο σωστό μέγεθος, με εύκαμπτη σόλα και σταθερή φτέρνα.
- Διατήρηση φυσιολογικού βάρους: το αυξημένο βάρος επιβαρύνει τα πέλματα.
Τα ειδικά πέλματα (ορθωτικά) μπορεί να προταθούν όταν υπάρχει πόνος ή κόπωση, κυρίως για ανακούφιση των συμπτωμάτων. Η χειρουργική αντιμετώπιση αφορά μόνο σπάνιες περιπτώσεις που δεν βελτιώνονται με τα συντηρητικά μέτρα ή συγκεκριμένες ανατομικές αιτίες.
Πότε να δείτε γιατρό
- Όταν το παιδί παραπονιέται για πόνο στο πέλμα, στον αστράγαλο ή στη γάμπα.
- Όταν κουράζεται εύκολα στο περπάτημα ή αποφεύγει δραστηριότητες.
- Όταν το πέλμα είναι άκαμπτο ή η καμάρα δεν εμφανίζεται ούτε στις μύτες των ποδιών.
- Όταν η πλατυποδία αφορά μόνο το ένα πόδι.
- Όταν παρατηρείτε χωλότητα ή ασυνήθιστη φθορά των παπουτσιών.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει όλα τα παιδιά με πλατυποδία να φορούν ειδικά πέλματα;
Όχι. Στην ευλύγιστη πλατυποδία χωρίς συμπτώματα τα πέλματα συνήθως δεν είναι απαραίτητα. Η απόφαση λαμβάνεται μετά από εξέταση.
Η πλατυποδία θα προκαλέσει προβλήματα στην ενήλικη ζωή;
Τα περισσότερα παιδιά με ευλύγιστη πλατυποδία δεν έχουν προβλήματα αργότερα. Η τακτική παρακολούθηση βοηθά να εντοπιστούν έγκαιρα οι λίγες περιπτώσεις που χρειάζονται αντιμετώπιση.
Πού να απευθυνθείτε
Αν έχετε απορίες για το πέλμα ή το βάδισμα του παιδιού σας, μπορείτε να ζητήσετε τη γνώμη ορθοπαιδικού χειρουργού. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Νικόλαος Ζερβάκης παρέχει πληροφορίες και στοιχεία επικοινωνίας στην ιστοσελίδα του.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.