Η σύγχρονη καθημερινότητα περιλαμβάνει πολλές ώρες καθιστής θέσης: στο γραφείο, στο αυτοκίνητο, μπροστά στην τηλεόραση ή στον υπολογιστή. Το ανθρώπινο σώμα όμως είναι φτιαγμένο για κίνηση. Όταν η ακινησία γίνεται κανόνας, οι μύες αδυνατίζουν, οι αρθρώσεις χάνουν την ευκινησία τους και εμφανίζονται ενοχλήσεις που συχνά θεωρούμε «φυσιολογικές» ενώ μπορούν σε μεγάλο βαθμό να προληφθούν.
Τι συμβαίνει στο σώμα όταν καθόμαστε πολλές ώρες
- Οι μύες του κορμού εξασθενούν: οι κοιλιακοί και οι γλουτιαίοι μύες, που στηρίζουν τη σπονδυλική στήλη, δουλεύουν ελάχιστα.
- Ορισμένοι μύες βραχύνονται: οι καμπτήρες του ισχίου και οι οπίσθιοι μηριαίοι «σφίγγουν», αλλάζοντας τη θέση της λεκάνης.
- Αυξάνεται η πίεση στους μεσοσπονδύλιους δίσκους: ιδιαίτερα όταν καθόμαστε σκυφτοί.
- Μειώνεται η κυκλοφορία: οι αρθρώσεις και οι ιστοί τρέφονται καλύτερα με την κίνηση.
- Επηρεάζεται η οστική υγεία: η έλλειψη φόρτισης με βάρος δεν ευνοεί τη διατήρηση της οστικής μάζας.
Συχνά μυοσκελετικά προβλήματα
Οσφυαλγία
Ο πόνος στη μέση είναι από τις πιο συχνές ενοχλήσεις σε όσους κάθονται πολύ. Συνδέεται με αδύναμους μύες του κορμού, κακή στάση και μακρά διαστήματα χωρίς αλλαγή θέσης.
Αυχεναλγία και πόνος στους ώμους
Όταν το κεφάλι προβάλλει μπροστά προς την οθόνη, οι μύες του αυχένα και της πάνω πλάτης επιβαρύνονται συνεχώς.
Δυσκαμψία ισχίων και γονάτων
Η μειωμένη κίνηση μπορεί να προκαλέσει αίσθημα σφιξίματος, ιδιαίτερα όταν σηκωνόμαστε μετά από πολλή ώρα.
Προβλήματα στον καρπό
Η εργασία με πληκτρολόγιο και ποντίκι σε μη εργονομική θέση μπορεί να συμβάλει σε ενοχλήσεις στους καρπούς και στα δάχτυλα.
Πώς να μειώσετε τις επιπτώσεις
Κινηθείτε συχνά μέσα στη μέρα
- Σηκωθείτε τουλάχιστον κάθε 30 έως 60 λεπτά, έστω για λίγα λεπτά.
- Κάντε τηλεφωνήματα όρθιοι ή περπατώντας.
- Προτιμήστε τις σκάλες και το περπάτημα για μικρές αποστάσεις.
Οργανώστε εργονομικά τον χώρο εργασίας
- Καρέκλα με στήριξη στη μέση και ύψος που επιτρέπει στα πέλματα να πατούν στο πάτωμα.
- Γόνατα περίπου στο ύψος των ισχίων.
- Οθόνη σε απόσταση ενός χεριού, με το πάνω μέρος της στο ύψος των ματιών.
- Πληκτρολόγιο και ποντίκι κοντά στο σώμα, με τους αγκώνες χαλαρούς.
Εντάξτε την άσκηση στην εβδομάδα σας
Η συστηματική φυσική δραστηριότητα, όπως το γρήγορο περπάτημα, το κολύμπι ή η ποδηλασία, σε συνδυασμό με ασκήσεις ενδυνάμωσης για τον κορμό, τα ισχία και την πλάτη, βοηθά να αντισταθμιστούν οι επιπτώσεις της καθιστικής εργασίας. Οι ήπιες διατάσεις στο τέλος της μέρας μπορούν επίσης να μειώσουν τη δυσκαμψία.
Πότε να δείτε γιατρό
- Όταν ο πόνος διαρκεί περισσότερο από λίγες εβδομάδες ή επιστρέφει συχνά.
- Όταν ο πόνος αντανακλά στο χέρι ή στο πόδι, ή υπάρχει μούδιασμα και αδυναμία.
- Όταν ο πόνος σας ξυπνά τη νύχτα ή δεν βελτιώνεται με την ξεκούραση.
- Όταν υπάρχουν συνοδά συμπτώματα, όπως πυρετός ή ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Συχνές ερωτήσεις
Αρκεί η γυμναστική μερικές φορές την εβδομάδα αν κάθομαι όλη μέρα;
Η άσκηση είναι πολύτιμη, όμως η πολύωρη συνεχής καθιστική θέση έχει τις δικές της επιπτώσεις. Ιδανικά συνδυάζονται τακτική άσκηση και συχνά διαλείμματα κίνησης μέσα στη μέρα.
Βοηθά ένα γραφείο όρθιας εργασίας;
Μπορεί να βοηθήσει στην εναλλαγή θέσεων. Η πολύωρη ορθοστασία όμως έχει επίσης επιβάρυνση, οπότε το ζητούμενο είναι η εναλλαγή.
Πού να απευθυνθείτε
Αν οι ενοχλήσεις στη μέση, στον αυχένα ή στις αρθρώσεις επιμένουν, η εξέταση από ορθοπαιδικό χειρουργό μπορεί να διευκρινίσει την αιτία. Περισσότερες πληροφορίες για τον ορθοπαιδικό χειρουργό Νικόλαο Ζερβάκη θα βρείτε στην ιστοσελίδα του.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.