Όταν ο πόνος από την οστεοαρθρίτιδα του γονάτου δεν ελέγχεται επαρκώς με άσκηση, απώλεια βάρους και φάρμακα, πολλοί ασθενείς ενημερώνονται για τις ενδαρθρικές ενέσεις. Δύο από τις πιο συζητημένες επιλογές είναι οι ενέσεις υαλουρονικού οξέος και οι ενέσεις πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια (PRP). Και οι δύο μπορεί να προσφέρουν ανακούφιση σε επιλεγμένους ασθενείς, αλλά δεν αποτελούν «θαυματουργή» λύση και δεν αναγεννούν τον φθαρμένο χόνδρο. Η σωστή ενημέρωση βοηθά στη ρεαλιστική αξιολόγηση των προσδοκιών.
Υαλουρονικό οξύ
Τι είναι
Το υαλουρονικό οξύ είναι φυσικό συστατικό του αρθρικού υγρού, που του δίνει την ιξώδη, «λιπαντική» του σύσταση. Στην οστεοαρθρίτιδα η συγκέντρωση και η ποιότητά του μειώνονται. Η ένεση υαλουρονικού οξέος, που ονομάζεται και «ιξωδοσυμπλήρωση», στοχεύει στη βελτίωση της λίπανσης και της απορρόφησης των κραδασμών μέσα στην άρθρωση.
Πώς γίνεται
Χορηγείται με ένεση μέσα στην άρθρωση του γονάτου, σε μία ή περισσότερες δόσεις, ανάλογα με το σκεύασμα. Η διαδικασία γίνεται στο ιατρείο, με άσηπτες συνθήκες, και διαρκεί λίγα λεπτά.
Τι να περιμένετε
Η δράση δεν είναι άμεση· η βελτίωση, όταν συμβαίνει, εμφανίζεται συνήθως μετά από μερικές εβδομάδες και μπορεί να διαρκέσει για αρκετούς μήνες. Τα αποτελέσματα στη βιβλιογραφία είναι ανάμεικτα: ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν σημαντική ανακούφιση, ενώ άλλοι μικρή ή καθόλου. Τείνει να αποδίδει καλύτερα σε ήπια έως μέτρια οστεοαρθρίτιδα.
PRP (πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια)
Τι είναι
Το PRP παράγεται από το αίμα του ίδιου του ασθενούς. Λαμβάνεται μια μικρή ποσότητα αίματος, η οποία φυγοκεντρείται ώστε να συμπυκνωθούν τα αιμοπετάλια. Τα αιμοπετάλια περιέχουν αυξητικούς παράγοντες που θεωρείται ότι επηρεάζουν τη φλεγμονή και το περιβάλλον της άρθρωσης.
Πώς γίνεται
Η αιμοληψία, η επεξεργασία και η ένεση γίνονται συνήθως στην ίδια επίσκεψη. Μπορεί να χορηγηθούν μία ή περισσότερες ενέσεις, ανάλογα με το πρωτόκολλο που ακολουθείται.
Τι να περιμένετε
Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το PRP μπορεί να προσφέρει ανακούφιση από τον πόνο και βελτίωση της λειτουργικότητας σε ασθενείς με ήπια έως μέτρια οστεοαρθρίτιδα. Ωστόσο, υπάρχει σημαντική διαφοροποίηση ανάμεσα στις μεθόδους παρασκευής και στα αποτελέσματα, και η έρευνα συνεχίζεται. Δεν έχει αποδειχθεί ότι αναγεννά τον χόνδρο.
Σε ποιους μπορεί να ταιριάζουν
- σε ασθενείς με ήπια έως μέτρια οστεοαρθρίτιδα γονάτου,
- σε όσους δεν έχουν ικανοποιητική ανακούφιση με άσκηση, απώλεια βάρους και φάρμακα,
- σε όσους δεν μπορούν να λάβουν ορισμένα φάρμακα, όπως αντιφλεγμονώδη, λόγω άλλων παθήσεων,
- σε ασθενείς που επιθυμούν να καθυστερήσουν μια χειρουργική επέμβαση ή δεν είναι κατάλληλοι για αυτήν.
Σε προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα με σοβαρή φθορά και παραμόρφωση, το όφελος είναι συνήθως περιορισμένο.
Πιθανές παρενέργειες
Και οι δύο θεραπείες θεωρούνται γενικά ασφαλείς. Μπορεί να εμφανιστεί παροδικός πόνος, οίδημα ή αίσθημα βάρους στο γόνατο για λίγες ημέρες. Σπάνια, όπως σε κάθε ενδαρθρική ένεση, υπάρχει κίνδυνος λοίμωξης. Για τον λόγο αυτό η ένεση πρέπει να γίνεται από γιατρό, με αυστηρές άσηπτες συνθήκες.
Η θέση των ενέσεων στη συνολική θεραπεία
Οι ενέσεις δεν αντικαθιστούν τη βάση της θεραπείας της οστεοαρθρίτιδας, που είναι η τακτική άσκηση, η ενδυνάμωση των μυών και ο έλεγχος του σωματικού βάρους. Λειτουργούν καλύτερα ως συμπληρωματικό μέσο, ενταγμένο σε ένα ολοκληρωμένο πλάνο. Υπάρχουν επίσης και άλλες ενέσιμες επιλογές, όπως τα κορτικοστεροειδή, που προσφέρουν συνήθως ταχύτερη αλλά βραχύτερη ανακούφιση.
Πότε να δείτε γιατρό
Αν σκέφτεστε κάποια ενέσιμη θεραπεία, συζητήστε πρώτα με ορθοπαιδικό. Η σωστή διάγνωση και η εκτίμηση του σταδίου της φθοράς καθορίζουν αν μια ένεση έχει νόημα ή αν θα ήταν πιο κατάλληλη μια άλλη προσέγγιση.
Συχνές ερωτήσεις
Ποια ένεση είναι καλύτερη, το υαλουρονικό ή το PRP;
Δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους. Η επιλογή εξαρτάται από το στάδιο της πάθησης, τα συμπτώματα και τις προτιμήσεις του ασθενούς, μετά από συζήτηση με τον γιατρό.
Μπορούν οι ενέσεις να αποτρέψουν την αρθροπλαστική;
Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να καθυστερήσουν την ανάγκη για χειρουργείο, αλλά δεν σταματούν την εξέλιξη της φθοράς.
Πού να απευθυνθείτε
Για να αξιολογηθεί αν οι ενέσιμες θεραπείες ταιριάζουν στη δική σας περίπτωση, μπορείτε να απευθυνθείτε σε έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό με εμπειρία στις παθήσεις και τη χειρουργική των αρθρώσεων, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και συμβουλή.