Η ουρική αρθρίτιδα είναι μια φλεγμονώδης μορφή αρθρίτιδας που εκδηλώνεται συχνά με αιφνίδιες και ιδιαίτερα επώδυνες κρίσεις. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ότι ξύπνησαν τη νύχτα με έντονο πόνο, κοκκίνισμα και πρήξιμο στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού, τόσο που ακόμη και το σεντόνι τους ενοχλούσε. Είναι συχνότερη στους άνδρες, ενώ στις γυναίκες εμφανίζεται κυρίως μετά την εμμηνόπαυση. Με τη σωστή διάγνωση και θεραπεία ελέγχεται αποτελεσματικά.
Τι είναι η ουρική αρθρίτιδα
Το ουρικό οξύ είναι ένα φυσιολογικό προϊόν του μεταβολισμού των πουρινών, ουσιών που υπάρχουν στον οργανισμό και σε πολλές τροφές. Όταν τα επίπεδά του στο αίμα παραμένουν αυξημένα για μεγάλο διάστημα (υπερουριχαιμία), μπορεί να σχηματιστούν κρύσταλλοι ουρικού νατρίου μέσα και γύρω από τις αρθρώσεις. Οι κρύσταλλοι αυτοί προκαλούν έντονη φλεγμονή, δηλαδή την κρίση ουρικής αρθρίτιδας. Αν η νόσος δεν αντιμετωπιστεί, οι κρίσεις γίνονται συχνότερες και μπορεί να σχηματιστούν τόφοι, εναποθέσεις κρυστάλλων κάτω από το δέρμα, καθώς και μόνιμη βλάβη στις αρθρώσεις.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
- Ανδρικό φύλο και μεγαλύτερη ηλικία.
- Κληρονομική προδιάθεση.
- Διατροφή πλούσια σε κόκκινο κρέας, εντόσθια και ορισμένα θαλασσινά.
- Κατανάλωση αλκοόλ, ιδιαίτερα μπίρας και ποτών.
- Ροφήματα και αναψυκτικά με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη.
- Παχυσαρκία, υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης και μεταβολικό σύνδρομο.
- Νεφρική ανεπάρκεια, που μειώνει την αποβολή ουρικού οξέος.
- Ορισμένα φάρμακα, όπως κάποια διουρητικά.
Συμπτώματα
- Αιφνίδιος, πολύ έντονος πόνος σε μία άρθρωση, συχνά τη νύχτα ή νωρίς το πρωί.
- Ερυθρότητα, οίδημα και θερμότητα στην περιοχή.
- Μεγάλη ευαισθησία στην αφή.
- Συχνότερη εντόπιση στη βάση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού, αλλά μπορεί να προσβληθούν και η ποδοκνημική, το γόνατο, ο καρπός, ο αγκώνας ή οι αρθρώσεις των δαχτύλων.
- Σε ορισμένες κρίσεις, χαμηλός πυρετός και αίσθημα κακουχίας.
Η κρίση υποχωρεί συνήθως μέσα σε λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες, ακόμη και χωρίς θεραπεία, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η νόσος έχει θεραπευτεί.
Διάγνωση
Η πιο αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης είναι η παρακέντηση της άρθρωσης και η ανίχνευση κρυστάλλων ουρικού οξέος στο αρθρικό υγρό με μικροσκόπιο. Η μέτρηση του ουρικού οξέος στο αίμα βοηθά, όμως τα επίπεδα μπορεί να είναι φυσιολογικά κατά τη διάρκεια μιας κρίσης. Το υπερηχογράφημα και η ειδική αξονική τομογραφία διπλής ενέργειας μπορούν να αναδείξουν εναποθέσεις κρυστάλλων. Είναι σημαντικό να αποκλειστεί η σηπτική αρθρίτιδα, που μπορεί να έχει παρόμοια εικόνα και χρειάζεται επείγουσα αντιμετώπιση.
Θεραπευτικές επιλογές
Αντιμετώπιση της οξείας κρίσης
Στόχος είναι η γρήγορη μείωση του πόνου και της φλεγμονής. Χρησιμοποιούνται αντιφλεγμονώδη φάρμακα, κολχικίνη ή κορτικοστεροειδή, ανάλογα με την περίπτωση και πάντα με ιατρική οδηγία. Βοηθούν επίσης η ξεκούραση της άρθρωσης, η ανύψωση του άκρου και ο πάγος.
Μακροχρόνια θεραπεία
Σε ασθενείς με επαναλαμβανόμενες κρίσεις, τόφους ή βλάβη στις αρθρώσεις, ο γιατρός μπορεί να συστήσει φάρμακα που μειώνουν το ουρικό οξύ στο αίμα. Η θεραπεία αυτή είναι συνήθως μακροχρόνια και χρειάζεται τακτική παρακολούθηση. Η διαχείριση της ουρικής αρθρίτιδας γίνεται συχνά σε συνεργασία με ρευματολόγο. Σε σπάνιες περιπτώσεις με μεγάλους τόφους ή σοβαρή καταστροφή της άρθρωσης μπορεί να χρειαστεί ορθοπαιδική χειρουργική αντιμετώπιση.
Πρόληψη και τρόπος ζωής
- Περιορίστε το κόκκινο κρέας, τα εντόσθια και ορισμένα θαλασσινά.
- Μειώστε το αλκοόλ, ιδιαίτερα την μπίρα.
- Αποφύγετε αναψυκτικά και χυμούς με πρόσθετη ζάχαρη.
- Πίνετε επαρκή ποσότητα νερού.
- Επιδιώξτε σταδιακή απώλεια βάρους, όχι εξαντλητικές δίαιτες που μπορεί να πυροδοτήσουν κρίση.
- Τα γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών, τα λαχανικά και τα δημητριακά ολικής άλεσης είναι καλές επιλογές.
Πότε να δείτε γιατρό
Αναζητήστε ιατρική εκτίμηση σε κάθε αιφνίδιο και έντονο πόνο με πρήξιμο σε άρθρωση. Επειγόντως πρέπει να εξεταστείτε αν συνυπάρχει υψηλός πυρετός ή ρίγος, γιατί μπορεί να πρόκειται για λοίμωξη της άρθρωσης.
Συχνές ερωτήσεις
Αρκεί μόνο η δίαιτα;
Η διατροφή βοηθά σημαντικά, αλλά σε πολλούς ασθενείς δεν αρκεί από μόνη της και χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή.
Θα έχω ξανά κρίση;
Χωρίς κατάλληλη αντιμετώπιση οι υποτροπές είναι συχνές. Με τη σωστή θεραπεία και αλλαγές στον τρόπο ζωής, οι κρίσεις μπορούν να μειωθούν σημαντικά.
Πού να απευθυνθείτε
Αν η ουρική αρθρίτιδα έχει επηρεάσει τις αρθρώσεις σας ή χρειάζεστε εκτίμηση για επίμονο πόνο, μπορείτε να συμβουλευτείτε έναν έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης.
Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση, τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό.