Η σχολική τσάντα είναι καθημερινός σύντροφος κάθε μαθητή. Όταν όμως είναι υπερβολικά βαριά ή φοριέται λανθασμένα, μπορεί να προκαλέσει πόνο στην πλάτη, στον αυχένα και στους ώμους, καθώς και κακές συνήθειες στάσης σώματος. Η καλή είναι ότι με λίγες απλές αλλαγές οι γονείς μπορούν να μειώσουν σημαντικά την επιβάρυνση.
Πώς επηρεάζει η τσάντα το σώμα του παιδιού
Η σπονδυλική στήλη των παιδιών βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης. Ένα βαρύ φορτίο στην πλάτη αναγκάζει το παιδί να γέρνει τον κορμό προς τα εμπρός ή να σπρώχνει το κεφάλι μπροστά για να ισορροπήσει. Όταν η τσάντα κρέμεται από τον έναν ώμο, ο κορμός γέρνει στο πλάι. Αυτές οι αντισταθμιστικές στάσεις μπορούν να οδηγήσουν σε:
- Μυϊκή κόπωση και πόνο στη μέση ή στην πλάτη.
- Ένταση στον αυχένα και στους ώμους.
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια, όταν τα λουριά πιέζουν την περιοχή των ώμων.
- Αλλαγή στον τρόπο βάδισης και αυξημένο κίνδυνο να χάσει το παιδί την ισορροπία του.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η τσάντα δεν θεωρείται αιτία σκολίωσης. Μπορεί όμως να προκαλέσει ενοχλήσεις και να επιβαρύνει μια ήδη υπάρχουσα κατάσταση.
Πόσο βάρος είναι αποδεκτό
Ως γενικός κανόνας, αρκετοί φορείς προτείνουν η γεμάτη τσάντα να μην ξεπερνά περίπου το 10% του σωματικού βάρους του παιδιού. Ένας απλός πρακτικός έλεγχος: αν το παιδί σκύβει μπροστά για να την κουβαλήσει ή δυσκολεύεται να τη φορέσει, τότε μάλλον είναι πολύ βαριά.
Πώς να επιλέξετε την κατάλληλη τσάντα
- Σακίδιο πλάτης με δύο φαρδιά, μαλακά λουριά που κατανέμουν το βάρος και στους δύο ώμους.
- Μέγεθος ανάλογο με το παιδί: η τσάντα δεν πρέπει να είναι φαρδύτερη από τον κορμό ούτε να κατεβαίνει πολύ κάτω από τη μέση.
- Ενισχυμένη, μαλακή πλάτη για προστασία από αιχμηρά αντικείμενα.
- Ζώνη μέσης ή στήθους που σταθεροποιεί το φορτίο.
- Πολλές θήκες για ομοιόμορφη κατανομή του περιεχομένου.
- Ελαφρύ υλικό, ώστε η ίδια η τσάντα να μην προσθέτει περιττό βάρος.
Οι τσάντες με ροδάκια μπορεί να βοηθήσουν, αλλά πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι σκάλες και το έδαφος της διαδρομής.
Σωστό γέμισμα και τρόπος χρήσης
- Τοποθετήστε τα βαρύτερα βιβλία πιο κοντά στην πλάτη.
- Ελέγχετε μαζί με το παιδί κάθε βράδυ τι χρειάζεται για την επόμενη μέρα.
- Ρυθμίστε τα λουριά ώστε η τσάντα να εφαρμόζει στην πλάτη, με το κάτω μέρος λίγο πάνω από τη μέση.
- Το παιδί να φορά πάντα και τα δύο λουριά.
- Για να τη σηκώσει, να λυγίζει τα γόνατα και όχι να σκύβει απότομα από τη μέση.
Στάση σώματος στο σπίτι και στο σχολείο
Η τσάντα είναι μόνο ένα μέρος της εικόνας. Η πολύωρη καθιστική θέση στο θρανίο, στο γραφείο ή μπροστά σε οθόνες επηρεάζει επίσης τη στάση. Βοηθούν:
- Καρέκλα σε ύψος που επιτρέπει στα πόδια να πατούν στο πάτωμα.
- Οθόνη ή βιβλίο στο ύψος των ματιών, ώστε να μην σκύβει το κεφάλι.
- Μικρά διαλείμματα κίνησης στη διάρκεια του διαβάσματος.
- Τακτική φυσική δραστηριότητα και αθλητισμός, που ενισχύουν τους μύες του κορμού.
Πότε να δείτε γιατρό
- Όταν ο πόνος στην πλάτη ή στον αυχένα επιμένει ή ξυπνά το παιδί τη νύχτα.
- Όταν υπάρχει μούδιασμα, αδυναμία ή μυρμήγκιασμα στα χέρια ή στα πόδια.
- Όταν παρατηρείτε ασυμμετρία στους ώμους, στις ωμοπλάτες ή στη μέση.
- Όταν ο πόνος συνοδεύεται από πυρετό ή απώλεια βάρους.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι καλύτερη η τσάντα στον έναν ώμο αν είναι ελαφριά;
Ακόμη και μια ελαφριά τσάντα στον έναν ώμο προκαλεί ανισοκατανομή του βάρους. Είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται και τα δύο λουριά.
Μπορεί η τσάντα να προκαλέσει σκολίωση;
Τα διαθέσιμα δεδομένα δεν δείχνουν ότι η τσάντα προκαλεί σκολίωση. Μπορεί όμως να προκαλέσει πόνο, γι’ αυτό η σωστή χρήση έχει σημασία.
Πού να απευθυνθείτε
Αν το παιδί σας παραπονιέται συχνά για πόνο στην πλάτη ή παρατηρείτε αλλαγές στη στάση του σώματος, μια εκτίμηση από ορθοπαιδικό χειρουργό μπορεί να δώσει απαντήσεις. Μπορείτε να ενημερωθείτε για τον ορθοπαιδικό χειρουργό Νικόλαο Ζερβάκη μέσα από την ιστοσελίδα του.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.