Οι τένοντες είναι ισχυρές ινώδεις δομές που συνδέουν τους μύες με τα οστά και μεταφέρουν τη δύναμη που χρειάζεται για κάθε κίνηση. Όταν ένας τένοντας επιβαρύνεται επανειλημμένα ή δέχεται απότομο φορτίο, μπορεί να ερεθιστεί και να πονέσει. Στην καθομιλουμένη αυτό ονομάζεται τενοντίτιδα, ενώ στην ιατρική ορολογία χρησιμοποιείται συχνά ο ευρύτερος όρος τενοντοπάθεια, καθώς σε πολλές χρόνιες περιπτώσεις κυριαρχεί η εκφύλιση του τένοντα περισσότερο από τη φλεγμονή.
Συχνές μορφές τενοντίτιδας
- Ώμος: τενοντοπάθεια του στροφικού πετάλου, με πόνο όταν σηκώνετε το χέρι ή κοιμάστε πάνω στον ώμο.
- Αγκώνας: «αγκώνας του τενίστα» στην έξω πλευρά και «αγκώνας του γκολφέρ» στην έσω πλευρά.
- Καρπός: τενοντοελυτρίτιδα De Quervain, με πόνο στη βάση του αντίχειρα.
- Γόνατο: τενοντοπάθεια του επιγονατιδικού τένοντα («γόνατο του άλτη»).
- Αστράγαλος: τενοντοπάθεια του αχίλλειου τένοντα, συχνή σε δρομείς.
- Ισχίο: πόνος στην έξω πλευρά από επιβάρυνση των τενόντων των γλουτιαίων μυών.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
- Επαναλαμβανόμενες κινήσεις στην εργασία ή στον αθλητισμό.
- Απότομη αύξηση της έντασης ή της διάρκειας της προπόνησης.
- Λανθασμένη τεχνική ή ακατάλληλος εξοπλισμός και υποδήματα.
- Μυϊκή αδυναμία ή ανισορροπία.
- Ηλικία, καθώς οι τένοντες χάνουν σταδιακά μέρος της ελαστικότητάς τους.
- Ορισμένες παθήσεις, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και οι ρευματικές παθήσεις, καθώς και ορισμένα φάρμακα.
Συμπτώματα
- Πόνος κοντά στην άρθρωση, που επιδεινώνεται με την κίνηση ή το φορτίο.
- Ευαισθησία όταν πιέζετε την περιοχή.
- Δυσκαμψία, ιδιαίτερα το πρωί.
- Ήπιο οίδημα ή αίσθημα θερμότητας.
- Μειωμένη δύναμη στην κίνηση που εξυπηρετεί ο τένοντας.
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στην κλινική εξέταση. Όταν χρειάζεται, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία για να εκτιμήσει την κατάσταση του τένοντα και να αποκλείσει ρήξη ή άλλες παθήσεις.
Αντιμετώπιση
Συντηρητικά μέτρα
- Τροποποίηση της δραστηριότητας: μείωση των κινήσεων που προκαλούν πόνο, χωρίς πλήρη ακινητοποίηση.
- Κρυοθεραπεία: πάγος για σύντομα διαστήματα στην οξεία φάση.
- Φάρμακα: αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη, μόνο μετά από ιατρική οδηγία.
- Φυσικοθεραπεία: θεωρείται βασικός πυλώνας, με ασκήσεις προοδευτικής φόρτισης του τένοντα, διατάσεις και διόρθωση της τεχνικής.
Επιπλέον θεραπείες
Σε επίμονες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστούν ενέσιμες θεραπείες ή άλλες μέθοδοι, ανάλογα με τον τένοντα και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, καθώς κάθε επιλογή έχει ενδείξεις και περιορισμούς.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Σπάνια χρειάζεται και αφορά κυρίως περιπτώσεις που δεν βελτιώνονται μετά από επαρκή συντηρητική θεραπεία ή όταν υπάρχει ρήξη του τένοντα.
Πρόληψη
- Σταδιακή αύξηση του φορτίου στην άσκηση.
- Ζέσταμα πριν από τη δραστηριότητα.
- Ενδυνάμωση των μυών γύρω από τις αρθρώσεις.
- Εργονομία στον χώρο εργασίας και διαλείμματα στις επαναλαμβανόμενες κινήσεις.
Πότε να δείτε γιατρό
- Όταν ο πόνος δεν βελτιώνεται μετά από μερικές εβδομάδες ξεκούρασης και απλών μέτρων.
- Όταν νιώσετε ξαφνικό «κρακ» ή χάσετε τη δύναμη στην κίνηση, κάτι που μπορεί να υποδηλώνει ρήξη.
- Όταν υπάρχει έντονο πρήξιμο, κοκκινίλα ή πυρετός.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει να σταματήσω εντελώς την άσκηση;
Συνήθως όχι. Η πλήρης ακινησία μπορεί να αποδυναμώσει τον τένοντα. Το ζητούμενο είναι η σωστή, ελεγχόμενη φόρτιση με καθοδήγηση.
Πόσο διαρκεί η αποθεραπεία;
Ο χρόνος διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τον τένοντα, τη διάρκεια των συμπτωμάτων και τη συνέπεια στο πρόγραμμα αποκατάστασης.
Πού να απευθυνθείτε
Για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση μιας επίμονης τενοντίτιδας μπορείτε να συμβουλευτείτε ορθοπαιδικό χειρουργό. Περισσότερα για τον ορθοπαιδικό χειρουργό Νικόλαο Ζερβάκη θα βρείτε στην ιστοσελίδα του.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση.