Ο παγωμένος ώμος, γνωστός ιατρικά ως συμφυτική θυλακίτιδα, είναι μια πάθηση κατά την οποία ο ώμος γίνεται επώδυνος και σταδιακά χάνει μεγάλο μέρος της κινητικότητάς του. Οι ασθενείς συχνά περιγράφουν ότι δεν μπορούν να φορέσουν ένα σακάκι, να δέσουν τη ζώνη ή να φτάσουν την πλάτη τους. Παρότι η εξέλιξη μπορεί να είναι αργή, η πάθηση έχει συνήθως καλή πρόγνωση με τη σωστή καθοδήγηση.
Τι είναι ο παγωμένος ώμος
Η άρθρωση του ώμου περιβάλλεται από έναν θύλακο συνδετικού ιστού. Στη συμφυτική θυλακίτιδα ο θύλακος αυτός φλεγμαίνει, παχαίνει και συρρικνώνεται, με αποτέλεσμα να περιορίζεται ο χώρος μέσα στην άρθρωση. Έτσι, οι κινήσεις του ώμου γίνονται επώδυνες και περιορισμένες προς όλες τις κατευθύνσεις, τόσο όταν ο ασθενής προσπαθεί να κινήσει μόνος του το χέρι όσο και όταν το κινεί κάποιος άλλος.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Η ακριβής αιτία συχνά δεν είναι γνωστή. Ορισμένοι παράγοντες όμως αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης:
- Ηλικία μεταξύ περίπου 40 και 60 ετών, με συχνότερη εμφάνιση στις γυναίκες.
- Σακχαρώδης διαβήτης, που σχετίζεται με αυξημένη συχνότητα και συχνά βαρύτερη πορεία.
- Παθήσεις του θυρεοειδούς.
- Παρατεταμένη ακινητοποίηση του ώμου μετά από τραυματισμό, κάταγμα ή χειρουργείο.
- Ορισμένα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Στάδια και συμπτώματα
Η πάθηση εξελίσσεται συνήθως σε τρία στάδια, η διάρκεια των οποίων διαφέρει από άτομο σε άτομο:
- Στάδιο «παγώματος»: ο πόνος αυξάνεται σταδιακά, είναι συχνά έντονος τη νύχτα και η κινητικότητα αρχίζει να μειώνεται.
- Στάδιο «παγωμένου» ώμου: ο πόνος μπορεί να υποχωρεί, όμως η δυσκαμψία κορυφώνεται και δυσκολεύει τις καθημερινές δραστηριότητες.
- Στάδιο «ξεπαγώματος»: η κινητικότητα επανέρχεται σταδιακά.
Η συνολική διάρκεια μπορεί να φτάσει από αρκετούς μήνες έως και περισσότερο από έναν χρόνο, γι’ αυτό η υπομονή είναι σημαντικό μέρος της θεραπείας.
Διάγνωση
Η διάγνωση τίθεται κυρίως κλινικά. Το χαρακτηριστικό εύρημα είναι ο περιορισμός τόσο της ενεργητικής όσο και της παθητικής κίνησης, ιδιαίτερα της έξω στροφής. Η ακτινογραφία χρησιμοποιείται για να αποκλειστούν άλλες αιτίες, όπως η αρθρίτιδα του ώμου, ενώ το υπερηχογράφημα ή η μαγνητική τομογραφία μπορεί να ζητηθούν όταν η εικόνα δεν είναι σαφής ή υπάρχει υποψία βλάβης στους τένοντες.
Θεραπευτικές επιλογές
- Φαρμακευτική αγωγή: αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη για τον έλεγχο του πόνου, με ιατρική οδηγία.
- Φυσικοθεραπεία: ήπιες ασκήσεις διάτασης και κινητικότητας, προσαρμοσμένες στο στάδιο της πάθησης. Στο αρχικό, επώδυνο στάδιο η έμφαση δίνεται στον έλεγχο του πόνου και όχι στην επιθετική κινητοποίηση.
- Ενδαρθρική έγχυση: μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και τον πόνο, ιδίως στα πρώτα στάδια, διευκολύνοντας την αποκατάσταση.
- Υδροδιάταση: σε ορισμένες περιπτώσεις, έγχυση υγρού στην άρθρωση για διάταση του θυλάκου.
- Επεμβατική αντιμετώπιση: όταν η δυσκαμψία επιμένει παρά τη συντηρητική αγωγή, μπορεί να εξεταστεί αρθροσκοπική απελευθέρωση του θυλάκου ή κινητοποίηση υπό αναισθησία.
Πρόληψη
Δεν είναι πάντα δυνατή η πρόληψη, όμως η διατήρηση της κίνησης του ώμου μετά από τραυματισμό ή χειρουργείο, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού, μειώνει τον κίνδυνο. Για τους ανθρώπους με διαβήτη, η καλή ρύθμιση του σακχάρου είναι σημαντική για τη γενικότερη υγεία των ιστών.
Πότε να δείτε γιατρό
Συμβουλευτείτε γιατρό αν παρατηρείτε προοδευτική δυσκολία στην κίνηση του ώμου, πόνο που σας ξυπνά τη νύχτα ή περιορισμό σε απλές κινήσεις όπως το ντύσιμο. Η έγκαιρη διάγνωση βοηθά στη σωστή διαχείριση του πόνου και στην αποφυγή λανθασμένων ασκήσεων.
Συχνές ερωτήσεις
Θα επανέλθει ο ώμος μου στο φυσιολογικό;
Οι περισσότεροι ασθενείς ανακτούν σημαντικό μέρος ή το σύνολο της κινητικότητας με τον χρόνο, αν και σε ορισμένους μπορεί να παραμείνει μικρός περιορισμός.
Μπορεί να εμφανιστεί και στους δύο ώμους;
Ναι, αν και συνήθως όχι ταυτόχρονα. Η επανεμφάνιση στον ίδιο ώμο είναι σπάνια.
Πού να απευθυνθείτε
Επειδή ο πόνος και η δυσκαμψία στον ώμο μπορεί να οφείλονται σε διάφορες αιτίες, η αξιολόγηση από έναν έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης, βοηθά στη σωστή διάγνωση και στον σχεδιασμό της αποκατάστασης.
Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση, τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό.