Το ισχίο είναι η άρθρωση που συνδέει τη λεκάνη με το μηριαίο οστό. Πρόκειται για μια σφαιροειδή άρθρωση που επιτρέπει μεγάλο εύρος κινήσεων και ταυτόχρονα σηκώνει σημαντικό μέρος του βάρους του σώματος. Ο πόνος στην περιοχή του ισχίου είναι συχνός και μπορεί να έχει πολλές αιτίες, από μια απλή καταπόνηση των μυών έως την οστεοαρθρίτιδα. Επειδή ο πόνος συχνά «μετακινείται» ή αντανακλά, η σωστή διάγνωση απαιτεί προσεκτική αξιολόγηση.
Πού πονάει: η θέση δίνει στοιχεία
Η εντόπιση του πόνου βοηθά να περιοριστούν οι πιθανές αιτίες:
- Πόνος στη βουβωνική χώρα (μπροστά, στο ύψος της πτυχής του μηρού): συχνά σχετίζεται με την ίδια την άρθρωση του ισχίου.
- Πόνος στο πλάγιο του ισχίου: συχνά οφείλεται σε προβλήματα των τενόντων ή σε θυλακίτιδα του μείζονος τροχαντήρα.
- Πόνος στον γλουτό: μπορεί να προέρχεται από την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης ή την ιερολαγόνια άρθρωση.
Οι συχνότερες αιτίες
Παθήσεις της άρθρωσης
- Οστεοαρθρίτιδα ισχίου (κοξαρθρίτιδα): η φθορά του αρθρικού χόνδρου, η πιο συχνή αιτία χρόνιου πόνου σε μεγαλύτερες ηλικίες.
- Οστεονέκρωση της κεφαλής του μηριαίου: διαταραχή της αιμάτωσης που οδηγεί σε καταστροφή του οστού.
- Μηροκοτυλιαία πρόσκρουση: ανατομική ιδιαιτερότητα που προκαλεί τριβή στην άρθρωση, κυρίως σε νέους και δραστήριους ανθρώπους.
- Ρήξη του επιχείλιου χόνδρου: βλάβη του χόνδρινου δακτυλίου γύρω από την κοτύλη.
- Φλεγμονώδεις αρθροπάθειες, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα.
Παθήσεις γύρω από την άρθρωση
- Θυλακίτιδα και τενοντοπάθεια των γλουτιαίων: πόνος στο πλάγιο του ισχίου, που επιδεινώνεται όταν ξαπλώνουμε στο πλάι.
- Μυϊκές θλάσεις: των προσαγωγών ή του λαγονοψοΐτη, συχνές σε αθλούμενους.
- Σύνδρομο απιοειδούς: πόνος στον γλουτό που μπορεί να αντανακλά στο πόδι.
Κατάγματα
Στην τρίτη ηλικία, ιδιαίτερα σε άτομα με οστεοπόρωση, μια πτώση μπορεί να προκαλέσει κάταγμα του ισχίου. Σε αθλητές αντοχής μπορεί να εμφανιστούν κατάγματα κόπωσης.
Αντανακλώμενος πόνος
Προβλήματα της μέσης, όπως η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή η στένωση του σπονδυλικού σωλήνα, αλλά και ορισμένες παθήσεις της κοιλιάς ή της πυέλου, μπορούν να εκδηλωθούν ως πόνος στην περιοχή του ισχίου.
Συμπτώματα που συνοδεύουν τον πόνο
- δυσκαμψία, ιδιαίτερα το πρωί ή μετά από καθιστική θέση,
- δυσκολία στο φόρεμα κάλτσας ή παπουτσιών,
- κουτσαμάρα ή αλλαγή στον τρόπο βάδισης,
- αίσθηση «κλικ» ή μπλοκαρίσματος στη βουβωνική χώρα,
- πόνος τη νύχτα ή όταν ξαπλώνετε στην πάσχουσα πλευρά,
- μούδιασμα ή πόνος που κατεβαίνει στο πόδι, που υποδηλώνει πιθανή προέλευση από τη μέση.
Διάγνωση
Ο ορθοπαιδικός ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση, όπου ελέγχει το εύρος κίνησης, τη δύναμη, τον τρόπο βάδισης και την ευαισθησία σε συγκεκριμένα σημεία. Η εξέταση της μέσης είναι επίσης σημαντική. Συνήθως ζητούνται ακτινογραφίες λεκάνης και ισχίων. Η μαγνητική τομογραφία βοηθά στην ανάδειξη οστεονέκρωσης, βλαβών του επιχείλιου χόνδρου, τενοντοπαθειών ή καταγμάτων κόπωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται υπερηχογράφημα ή διαγνωστική έγχυση.
Θεραπευτικές επιλογές
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία:
- τροποποίηση των δραστηριοτήτων και ξεκούραση από τις επιβαρυντικές κινήσεις,
- φυσικοθεραπεία, με έμφαση στην ενδυνάμωση των γλουτιαίων και του κορμού και στη διατήρηση της κινητικότητας,
- φαρμακευτική αγωγή για τον πόνο και τη φλεγμονή, με ιατρική οδηγία,
- ενέσιμες θεραπείες σε επιλεγμένες περιπτώσεις,
- έλεγχος του σωματικού βάρους,
- χειρουργική αντιμετώπιση όταν χρειάζεται, όπως αρθροσκόπηση ισχίου ή ολική αρθροπλαστική ισχίου σε προχωρημένη φθορά.
Πρόληψη
- Τακτική άσκηση για δυνατούς γλουτιαίους και μύες του κορμού.
- Διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους.
- Σταδιακή αύξηση της έντασης στην άθληση.
- Πρόληψη πτώσεων και φροντίδα της υγείας των οστών στην τρίτη ηλικία.
Πότε να δείτε γιατρό
Χρειάζεται άμεση εκτίμηση μετά από πτώση με πόνο στο ισχίο και αδυναμία στήριξης, αν το πόδι φαίνεται κοντύτερο ή στραμμένο προς τα έξω, ή αν ο πόνος συνοδεύεται από πυρετό. Επίσης, πόνος που επιμένει, περιορίζει το περπάτημα ή ξυπνά τη νύχτα χρειάζεται ορθοπαιδική εξέταση.
Συχνές ερωτήσεις
Ο πόνος στο ισχίο είναι πάντα πρόβλημα της άρθρωσης;
Όχι. Συχνά προέρχεται από τους τένοντες γύρω από την άρθρωση ή από τη μέση. Γι’ αυτό η κλινική εξέταση είναι σημαντική.
Βοηθά το περπάτημα;
Σε πολλές περιπτώσεις το ήπιο, τακτικό περπάτημα βοηθά. Ωστόσο, αν ο πόνος επιδεινώνεται σημαντικά, χρειάζεται εκτίμηση πριν συνεχίσετε.
Πού να απευθυνθείτε
Ο πόνος στο ισχίο μπορεί να έχει πολλές αιτίες και η ακριβής διάγνωση κάνει τη διαφορά. Για εξειδικευμένη εκτίμηση μπορείτε να απευθυνθείτε σε έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό, όπως ο ορθοπαιδικός χειρουργός Νικόλαος Ζερβάκης, με εμπειρία στη χειρουργική ισχίου και γόνατος και στην αρθροπλαστική.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και συμβουλή.