Το δάκτυλο σκανδάλη, γνωστό ιατρικά ως στενωτική τενοντοελυτρίτιδα των καμπτήρων, είναι μια συχνή πάθηση του χεριού. Οι ασθενείς περιγράφουν ότι ένα δάχτυλο «κολλάει» όταν το λυγίζουν και ότι, για να το ισιώσουν, χρειάζεται μια μικρή προσπάθεια που συνοδεύεται από ένα χαρακτηριστικό «κλικ», σαν να πατιέται η σκανδάλη ενός όπλου. Από εκεί προέρχεται και η ονομασία της.
Τι είναι το δάκτυλο σκανδάλη
Οι τένοντες που λυγίζουν τα δάχτυλα γλιστρούν μέσα σε ένα έλυτρο, ένα είδος σήραγγας, και συγκρατούνται κοντά στα οστά από ινώδεις τροχιλίες. Όταν η πρώτη τροχιλία, στη βάση του δακτύλου, παχαίνει ή ο τένοντας διογκώνεται τοπικά, ο τένοντας δυσκολεύεται να γλιστρήσει ομαλά. Έτσι δημιουργείται το αίσθημα του «κολλήματος». Μπορεί να αφορά οποιοδήποτε δάχτυλο, αλλά πιο συχνά προσβάλλονται ο αντίχειρας, ο μέσος και ο παράμεσος.
Η πάθηση δεν είναι επικίνδυνη, μπορεί όμως να γίνει ιδιαίτερα ενοχλητική, γιατί επηρεάζει απλές καθημερινές κινήσεις, όπως το κράτημα ενός ποτηριού, το γράψιμο ή το άνοιγμα ενός βάζου. Όσο νωρίτερα αναγνωριστεί, τόσο πιο απλή είναι συνήθως η αντιμετώπισή της.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
- Επαναλαμβανόμενες κινήσεις σφιξίματος ή παρατεταμένη χρήση εργαλείων.
- Σακχαρώδης διαβήτης, που αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης.
- Ρευματοειδής αρθρίτιδα και άλλα φλεγμονώδη νοσήματα.
- Υποθυρεοειδισμός.
- Ηλικία, συνήθως μετά τα 40, με συχνότερη εμφάνιση στις γυναίκες.
- Συνύπαρξη με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα.
Υπάρχει επίσης μια μορφή που εμφανίζεται σε μικρά παιδιά, κυρίως στον αντίχειρα, η οποία έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και αντιμετώπιση.
Συμπτώματα
- Πόνος ή ευαισθησία στην παλάμη, στη βάση του δακτύλου.
- Ψηλαφητό οζίδιο στο ίδιο σημείο.
- Αίσθημα «κλικ» ή «τινάγματος» κατά την κάμψη και την έκταση.
- Δυσκαμψία, ιδίως το πρωί.
- Το δάχτυλο μπορεί να «κλειδώνει» σε λυγισμένη θέση και να χρειάζεται βοήθεια από το άλλο χέρι για να ισιώσει.
- Σε προχωρημένες περιπτώσεις, αδυναμία πλήρους κάμψης ή έκτασης.
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι κλινική και συνήθως δεν απαιτούνται εξετάσεις. Ο γιατρός ψηλαφεί την περιοχή, παρατηρεί την κίνηση του δακτύλου και αναζητά το χαρακτηριστικό «τίναγμα». Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπερηχογράφημα για την εκτίμηση του τένοντα και της τροχιλίας ή για να αποκλειστούν άλλες παθήσεις.
Θεραπευτικές επιλογές
Η θεραπεία εξαρτάται από τη βαρύτητα και τη διάρκεια των συμπτωμάτων.
- Ξεκούραση και τροποποίηση δραστηριοτήτων: μείωση των κινήσεων που επιβαρύνουν το δάχτυλο, όπως το έντονο σφίξιμο.
- Νάρθηκας: ένας μικρός νάρθηκας που κρατά το δάχτυλο σε έκταση, κυρίως τη νύχτα, μπορεί να βοηθήσει στις ήπιες μορφές.
- Φυσικοθεραπεία και ήπιες ασκήσεις: για διατήρηση της κινητικότητας.
- Τοπική έγχυση: η έγχυση στο έλυτρο του τένοντα είναι συχνά αποτελεσματική για τη μείωση του οιδήματος και της ενόχλησης. Στους ασθενείς με διαβήτη η ανταπόκριση μπορεί να είναι μικρότερη και χρειάζεται προσοχή στη ρύθμιση του σακχάρου.
- Χειρουργική απελευθέρωση: όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή υποτροπιάζουν, μια μικρή επέμβαση διάνοιξης της τροχιλίας επιτρέπει στον τένοντα να κινείται ελεύθερα. Πραγματοποιείται συνήθως με τοπική αναισθησία.
Πρόληψη
Δεν είναι πάντα δυνατή η πρόληψη, όμως ορισμένα μέτρα μπορούν να βοηθήσουν:
- Αποφεύγετε το παρατεταμένο και έντονο σφίξιμο αντικειμένων.
- Χρησιμοποιείτε εργαλεία με μαλακή και φαρδύτερη λαβή.
- Κάνετε διαλείμματα σε επαναλαμβανόμενες εργασίες με τα χέρια.
- Φροντίζετε για καλή ρύθμιση του διαβήτη και άλλων χρόνιων νοσημάτων.
Πότε να δείτε γιατρό
Συμβουλευτείτε γιατρό αν ένα δάχτυλο πονάει, «κολλάει» ή κλειδώνει, ιδιαίτερα αν αυτό επηρεάζει τις καθημερινές σας δραστηριότητες. Επείγουσα εκτίμηση χρειάζεται εάν η περιοχή είναι κόκκινη, ζεστή και πρησμένη, καθώς αυτό μπορεί να υποδηλώνει λοίμωξη του ελύτρου.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί να περάσει χωρίς θεραπεία;
Σε ήπιες περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν με ξεκούραση. Όταν όμως το δάχτυλο κλειδώνει συχνά, συνήθως χρειάζεται κάποια μορφή θεραπείας.
Μπορεί να εμφανιστεί σε περισσότερα δάχτυλα;
Ναι, ιδιαίτερα σε άτομα με διαβήτη ή ρευματοειδή αρθρίτιδα, όπου συχνά αφορά περισσότερα από ένα δάχτυλα.
Πού να απευθυνθείτε
Για τη σωστή εκτίμηση και την επιλογή της κατάλληλης θεραπείας για το δάκτυλο σκανδάλη, μπορείτε να απευθυνθείτε σε έναν έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης.
Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση, τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό.