Η ολική αρθροπλαστική γόνατος είναι μία από τις πιο συχνές και καλά τεκμηριωμένες ορθοπαιδικές επεμβάσεις. Στόχος της είναι η ανακούφιση από τον πόνο και η αποκατάσταση της λειτουργικότητας όταν η άρθρωση έχει φθαρεί σημαντικά. Το ερώτημα «πότε είναι η κατάλληλη στιγμή;» δεν έχει μία απάντηση για όλους· η απόφαση είναι εξατομικευμένη και λαμβάνεται από κοινού από τον ασθενή και τον ορθοπαιδικό χειρουργό.
Τι είναι η αρθροπλαστική γόνατος
Κατά την επέμβαση αφαιρούνται οι φθαρμένες επιφάνειες του χόνδρου και του οστού στο μηριαίο και την κνήμη και αντικαθίστανται από μεταλλικά εμφυτεύματα, ανάμεσα στα οποία τοποθετείται ένα ένθετο από ειδικό πολυαιθυλένιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις καλύπτεται και η επιγονατίδα. Όταν η φθορά περιορίζεται σε ένα μόνο τμήμα του γονάτου, μπορεί να επιλεγεί μερική αρθροπλαστική.
Συχνότερες αιτίες που οδηγούν σε αρθροπλαστική
- Προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα, η πιο συχνή αιτία.
- Ρευματοειδής αρθρίτιδα και άλλες φλεγμονώδεις αρθροπάθειες.
- Μετατραυματική αρθρίτιδα, μετά από κατάγματα ή σοβαρές κακώσεις.
- Οστεονέκρωση ή σοβαρές παραμορφώσεις του άξονα.
Ενδείξεις: πότε συζητείται η επέμβαση
Η αρθροπλαστική εξετάζεται συνήθως όταν συντρέχουν τα παρακάτω:
- επίμονος πόνος που περιορίζει το περπάτημα, τις σκάλες ή την ορθοστασία,
- πόνος στην ανάπαυση ή τη νύχτα που επηρεάζει τον ύπνο,
- σημαντική δυσκαμψία ή αυξανόμενη παραμόρφωση του γονάτου,
- ανεπαρκής ανταπόκριση σε συντηρητικά μέτρα (φυσικοθεραπεία, φάρμακα, ενέσεις, έλεγχος βάρους) για ικανοποιητικό διάστημα,
- ακτινολογική επιβεβαίωση προχωρημένης φθοράς.
Η ηλικία από μόνη της δεν αποτελεί κριτήριο. Μετράει κυρίως το πόσο επηρεάζεται η ποιότητα ζωής και η γενική κατάσταση της υγείας.
Η προεγχειρητική αξιολόγηση
Πριν από την επέμβαση γίνεται πλήρης ορθοπαιδική εξέταση, ακτινογραφίες και γενικός προεγχειρητικός έλεγχος (αιματολογικές εξετάσεις, καρδιολογική εκτίμηση και ό,τι άλλο χρειάζεται). Σημαντική είναι η ρύθμιση χρόνιων παθήσεων, όπως ο διαβήτης, και ο αποκλεισμός ενεργών λοιμώξεων. Η καλή μυϊκή κατάσταση πριν το χειρουργείο συμβάλλει σε ταχύτερη αποκατάσταση.
Οφέλη και πιθανοί κίνδυνοι
Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν σημαντική μείωση του πόνου και βελτίωση της καθημερινής λειτουργίας. Όπως κάθε χειρουργική επέμβαση, ενέχει κινδύνους, όπως λοίμωξη, θρόμβωση, δυσκαμψία, χαλάρωση ή φθορά των εμφυτευμάτων με τον χρόνο. Οι κίνδυνοι αυτοί περιορίζονται με προσεκτική προετοιμασία, σύγχρονα πρωτόκολλα και καλή συνεργασία στην αποκατάσταση.
Τι να περιμένετε μετά
- Κινητοποίηση συνήθως από την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα, με βοήθημα βάδισης.
- Πρόγραμμα φυσικοθεραπείας για την ανάκτηση του εύρους κίνησης και της δύναμης.
- Σταδιακή επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες μέσα στους επόμενους μήνες.
Μπορεί να αναβληθεί η επέμβαση;
Η αρθροπλαστική είναι προγραμματισμένη επέμβαση, οπότε συχνά ο ασθενής έχει χρόνο να αποφασίσει. Ωστόσο, η πολύ μεγάλη καθυστέρηση, όταν ο πόνος και η παραμόρφωση επιδεινώνονται, μπορεί να οδηγήσει σε μυϊκή αδυναμία και δυσκαμψία που κάνουν την αποκατάσταση πιο απαιτητική.
Εναλλακτικές λύσεις πριν από την αρθροπλαστική
Πριν από την απόφαση για χειρουργείο, εξαντλούνται συνήθως οι λιγότερο επεμβατικές επιλογές. Σε αυτές περιλαμβάνονται η στοχευμένη φυσικοθεραπεία, η απώλεια βάρους, η τροποποίηση των δραστηριοτήτων, η φαρμακευτική αγωγή και οι ενδαρθρικές ενέσεις. Σε νεότερους και δραστήριους ασθενείς με φθορά σε ένα μόνο διαμέρισμα και απόκλιση του άξονα, μπορεί να προταθεί οστεοτομία, ενώ όταν η φθορά είναι περιορισμένη εξετάζεται η μερική αρθροπλαστική. Η αρθροσκόπηση δεν θεωρείται αποτελεσματική θεραπεία για την προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα, εκτός από συγκεκριμένες μηχανικές βλάβες.
Πότε να δείτε γιατρό
Αν ο πόνος στο γόνατο σάς περιορίζει παρά τη θεραπεία ή αν αποφεύγετε δραστηριότητες που σας ευχαριστούν εξαιτίας του, είναι χρήσιμο να συζητήσετε με ορθοπαιδικό όλες τις διαθέσιμες επιλογές.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο διαρκεί μια πρόθεση γόνατος;
Οι σύγχρονες προθέσεις έχουν μακρά διάρκεια ζωής στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών, που επηρεάζεται από το βάρος, το επίπεδο δραστηριότητας και άλλους παράγοντες.
Είμαι «πολύ νέος» για αρθροπλαστική;
Δεν υπάρχει αυστηρό όριο ηλικίας. Σε νεότερους ασθενείς εξετάζονται προσεκτικά και εναλλακτικές λύσεις, όπως η οστεοτομία.
Πού να απευθυνθείτε
Για μια ολοκληρωμένη εκτίμηση του αν και πότε χρειάζεται αρθροπλαστική στη δική σας περίπτωση, μπορείτε να συμβουλευτείτε έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό με εμπειρία στην αρθροπλαστική γόνατος και ισχίου, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και συμβουλή.