Η αρθροσκόπηση γόνατος είναι μια ελάχιστα επεμβατική χειρουργική τεχνική κατά την οποία ο ορθοπαιδικός χειρουργός εισάγει στην άρθρωση μια λεπτή κάμερα (αρθροσκόπιο) και ειδικά εργαλεία μέσα από μικρές τομές λίγων χιλιοστών. Η εικόνα προβάλλεται σε οθόνη και επιτρέπει την άμεση επισκόπηση και θεραπεία βλαβών στο εσωτερικό του γονάτου. Αν και είναι ευρέως διαδεδομένη, δεν ενδείκνυται για κάθε πρόβλημα, και η σωστή επιλογή των ασθενών είναι καθοριστική για το αποτέλεσμα.
Τι είναι η αρθροσκόπηση
Μέσα από συνήθως δύο ή τρεις μικρές τομές, η άρθρωση γεμίζει με αποστειρωμένο υγρό ώστε να υπάρχει καθαρή εικόνα. Ο χειρουργός εξετάζει τον χόνδρο, τους μηνίσκους, τους χιαστούς συνδέσμους και τον αρθρικό υμένα και αντιμετωπίζει τις βλάβες με μικροεργαλεία. Η επέμβαση γίνεται συνήθως με περιοχική ή γενική αναισθησία και ο ασθενής συχνά επιστρέφει στο σπίτι την ίδια ή την επόμενη ημέρα.
Πότε ενδείκνυται
- Ρήξεις μηνίσκου που προκαλούν μηχανικά συμπτώματα (κλείδωμα) ή επίμονο πόνο, για συρραφή ή μερική μηνισκεκτομή.
- Συνδεσμοπλαστική πρόσθιου ή οπίσθιου χιαστού μετά από ρήξη.
- Ελεύθερα σωμάτια μέσα στην άρθρωση, δηλαδή κομμάτια χόνδρου ή οστού που μετακινούνται και μπλοκάρουν την κίνηση.
- Εντοπισμένες βλάβες χόνδρου, σε επιλεγμένους κυρίως νεότερους ασθενείς.
- Παθήσεις του αρθρικού υμένα, όπως επίμονη υμενίτιδα.
- Ορισμένα προβλήματα της επιγονατίδας, όπως αστάθεια, σε συνδυασμό με άλλες τεχνικές.
- Σηπτική αρθρίτιδα, για καθαρισμό της άρθρωσης.
Πότε δεν είναι η κατάλληλη λύση
Η σύγχρονη βιβλιογραφία έχει δείξει ότι η αρθροσκόπηση με «καθαρισμό» δεν προσφέρει διαρκές όφελος στην προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα του γονάτου, όταν δεν υπάρχουν σαφή μηχανικά συμπτώματα. Επίσης, πολλές εκφυλιστικές ρήξεις μηνίσκου σε μεγαλύτερες ηλικίες βελτιώνονται εξίσου καλά με φυσικοθεραπεία. Γι’ αυτό η απόφαση πρέπει να βασίζεται στον συνδυασμό κλινικής εικόνας και απεικόνισης και όχι μόνο στο εύρημα μιας μαγνητικής τομογραφίας.
Η αρθροσκόπηση ως διαγνωστικό εργαλείο
Στο παρελθόν η αρθροσκόπηση χρησιμοποιούνταν συχνά για να «δει» ο γιατρός τι συμβαίνει μέσα στο γόνατο. Σήμερα, χάρη στην εξέλιξη της μαγνητικής τομογραφίας, η καθαρά διαγνωστική αρθροσκόπηση γίνεται σπάνια. Συνήθως προηγείται πλήρης κλινική και απεικονιστική διερεύνηση, ώστε η επέμβαση να έχει σαφή θεραπευτικό στόχο. Παρ’ όλα αυτά, κατά τη διάρκειά της ο χειρουργός μπορεί να εντοπίσει και να αντιμετωπίσει βλάβες που δεν ήταν απόλυτα εμφανείς στις εξετάσεις, γι’ αυτό είναι σημαντικό να έχει προηγηθεί συζήτηση για όλα τα πιθανά σενάρια και για το τι μπορεί να χρειαστεί να γίνει.
Πλεονεκτήματα
- μικρές τομές και λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος,
- μικρότερος χρόνος νοσηλείας,
- ταχύτερη κινητοποίηση σε σχέση με την ανοικτή χειρουργική,
- άμεση και λεπτομερής εικόνα του εσωτερικού της άρθρωσης.
Προετοιμασία και πιθανοί κίνδυνοι
Πριν από την επέμβαση γίνεται κλινική εξέταση, απεικονιστικός έλεγχος και βασικός προεγχειρητικός έλεγχος. Αν και θεωρείται ασφαλής επέμβαση, όπως κάθε χειρουργείο ενέχει κάποιους κινδύνους, όπως λοίμωξη, θρόμβωση, οίδημα ή δυσκαμψία. Η συχνότητά τους είναι χαμηλή, αλλά ο ασθενής πρέπει να ενημερώνεται πλήρως.
Ανάρρωση και αποκατάσταση
Ο χρόνος ανάρρωσης εξαρτάται από το τι έγινε κατά την αρθροσκόπηση. Μετά από μια απλή μερική μηνισκεκτομή, οι περισσότεροι επιστρέφουν σε ελαφριές δραστηριότητες μέσα σε λίγες ημέρες έως εβδομάδες. Αντίθετα, μετά από συρραφή μηνίσκου ή συνδεσμοπλαστική, απαιτείται μακρύτερο και πιο δομημένο πρόγραμμα αποκατάστασης. Γενικά συστήνονται:
- πάγος και ανάρροπη θέση τις πρώτες ημέρες,
- ήπιες ασκήσεις για τη διατήρηση της κινητικότητας και τη σύσπαση του τετρακεφάλου,
- φυσικοθεραπεία σύμφωνα με το πρωτόκολλο του χειρουργού,
- σταδιακή επιστροφή στην άθληση.
Πότε να δείτε γιατρό
Μετά από αρθροσκόπηση επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν εμφανιστεί πυρετός, αυξανόμενο κοκκίνισμα ή εκροή από τις τομές, έντονος πόνος ή πρήξιμο στη γάμπα. Πριν από την επέμβαση, η ορθοπαιδική εκτίμηση θα δείξει αν η αρθροσκόπηση είναι πράγματι η κατάλληλη επιλογή.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι επώδυνη η αρθροσκόπηση;
Ο πόνος μετά την επέμβαση είναι συνήθως ήπιος έως μέτριος και ελέγχεται με απλά αναλγητικά και πάγο.
Πότε μπορώ να περπατήσω;
Συχνά την ίδια ή την επόμενη ημέρα, ανάλογα με το είδος της επέμβασης. Μετά από συρραφή μηνίσκου ή συνδεσμοπλαστική μπορεί να χρειαστούν πατερίτσες για κάποιο διάστημα.
Πού να απευθυνθείτε
Η αρθροσκόπηση αποδίδει καλύτερα όταν γίνεται για τη σωστή ένδειξη. Για να διαπιστώσετε αν ταιριάζει στη δική σας περίπτωση, μπορείτε να συμβουλευτείτε έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό με εμπειρία στη χειρουργική των αρθρώσεων, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και συμβουλή.