Ο ώμος είναι η πιο ευκίνητη άρθρωση του ανθρώπινου σώματος. Αυτή η μεγάλη ελευθερία κινήσεων όμως έχει ένα κόστος: η σταθερότητα και η λειτουργία του εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τους μύες και τους τένοντες που τον περιβάλλουν. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το στροφικό πέταλο, του οποίου οι τραυματισμοί και οι φθορές αποτελούν από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στον ώμο, ιδιαίτερα μετά τη μέση ηλικία.
Τι είναι το στροφικό πέταλο
Το στροφικό πέταλο αποτελείται από τέσσερις μύες και τους τένοντές τους: τον υπερακάνθιο, τον υπακάνθιο, τον ελάσσονα στρογγύλο και τον υποπλάτιο. Οι τένοντες αυτοί περιβάλλουν την κεφαλή του βραχιονίου οστού, τη συγκρατούν στη θέση της και επιτρέπουν την ανύψωση και τη στροφή του χεριού. Ρήξη σημαίνει ότι ένας ή περισσότεροι τένοντες έχουν σχιστεί, είτε μερικώς είτε ολικά.
Αιτίες
- Εκφυλιστική φθορά: η πιο συχνή αιτία. Με την ηλικία μειώνεται η αιμάτωση και η αντοχή των τενόντων, οι οποίοι μπορεί να σχιστούν σταδιακά, ακόμη και χωρίς τραυματισμό.
- Επαναλαμβανόμενες κινήσεις πάνω από το κεφάλι: σε επαγγέλματα όπως οι ελαιοχρωματιστές ή σε αθλήματα όπως το τένις, το βόλεϊ και η κολύμβηση.
- Τραυματισμός: πτώση με τεντωμένο χέρι, απότομη άρση βαρέος αντικειμένου ή εξάρθρημα ώμου.
- Σύνδρομο υπακρωμιακής προστριβής: η χρόνια τριβή μπορεί να συμβάλει στη φθορά του τένοντα.
- Το κάπνισμα και ορισμένα μεταβολικά νοσήματα φαίνεται να επιβαρύνουν την υγεία των τενόντων.
Συμπτώματα
- Πόνος στο πλάγιο και πρόσθιο μέρος του ώμου, που μπορεί να αντανακλά προς τον βραχίονα.
- Πόνος τη νύχτα, ιδίως όταν ξαπλώνετε στην πάσχουσα πλευρά.
- Αδυναμία στην ανύψωση ή στη στροφή του χεριού.
- Δυσκολία σε καθημερινές κινήσεις, όπως το χτένισμα ή το άπλωμα του χεριού σε ψηλό ράφι.
- Αίσθημα τριξίματος κατά την κίνηση.
Σε ορισμένους ανθρώπους, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, μια ρήξη μπορεί να υπάρχει χωρίς έντονα συμπτώματα.
Διάγνωση
Η κλινική εξέταση με ειδικές δοκιμασίες δύναμης και κινητικότητας δίνει σημαντικές πληροφορίες για το ποιος τένοντας έχει επηρεαστεί. Το υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία επιβεβαιώνουν τη διάγνωση και δείχνουν το μέγεθος της ρήξης, την κατάσταση των μυών και τυχόν συνοδές βλάβες. Η ακτινογραφία βοηθά στον αποκλεισμό άλλων παθήσεων, όπως η αρθρίτιδα.
Θεραπευτικές επιλογές
Συντηρητική αντιμετώπιση
Πολλές μερικές ρήξεις, καθώς και ορισμένες ολικές εκφυλιστικές ρήξεις σε λιγότερο απαιτητικούς ασθενείς, αντιμετωπίζονται συντηρητικά. Η θεραπεία περιλαμβάνει τροποποίηση δραστηριοτήτων, φαρμακευτική αγωγή για τον πόνο σύμφωνα με τις ιατρικές οδηγίες και, κυρίως, φυσικοθεραπεία με στόχο την αποκατάσταση της κινητικότητας και την ενδυνάμωση των μυών που περιβάλλουν τον ώμο. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν εγχύσεις.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Η χειρουργική συρραφή του τένοντα, συνήθως αρθροσκοπικά, εξετάζεται σε τραυματικές ρήξεις, σε νεότερους και δραστήριους ασθενείς, σε μεγάλες ρήξεις ή όταν η συντηρητική θεραπεία δεν έχει αποδώσει. Ακολουθεί πρόγραμμα αποκατάστασης που απαιτεί υπομονή και συνέπεια, καθώς η επούλωση του τένοντα χρειάζεται χρόνο.
Πρόληψη
- Ενδυνάμωση των μυών του στροφικού πετάλου και των σταθεροποιών της ωμοπλάτης.
- Σωστή τεχνική στον αθλητισμό και σταδιακή αύξηση της έντασης της προπόνησης.
- Διαλείμματα σε εργασίες με το χέρι πάνω από το επίπεδο του ώμου.
- Αποφυγή του καπνίσματος.
Πότε να δείτε γιατρό
Αναζητήστε ιατρική εκτίμηση αν ο πόνος στον ώμο διαρκεί περισσότερο από μερικές εβδομάδες, αν σας ξυπνά τη νύχτα ή αν δυσκολεύεστε να σηκώσετε το χέρι. Μετά από πτώση ή τραυματισμό με αιφνίδια αδυναμία στο χέρι, η εξέταση πρέπει να γίνει χωρίς καθυστέρηση, γιατί σε ορισμένες τραυματικές ρήξεις ο χρόνος παίζει ρόλο.
Συχνές ερωτήσεις
Επουλώνεται μόνη της μια ρήξη τένοντα;
Μια ολική ρήξη συνήθως δεν επουλώνεται αυτόματα. Ωστόσο, πολλοί ασθενείς αποκτούν καλή λειτουργία και λιγότερο πόνο με κατάλληλη φυσικοθεραπεία.
Πόσο διαρκεί η αποκατάσταση μετά από χειρουργείο;
Εξαρτάται από το μέγεθος της ρήξης και τον ασθενή. Γενικά η πλήρης αποκατάσταση απαιτεί αρκετούς μήνες σταδιακής φυσικοθεραπείας.
Εξειδικευμένη εκτίμηση
Για την αξιολόγηση του πόνου στον ώμο και τη συζήτηση της κατάλληλης θεραπείας, μπορείτε να απευθυνθείτε σε έναν έμπειρο ορθοπαιδικό χειρουργό, όπως ο Νικόλαος Ζερβάκης.
Το παρόν άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική εξέταση, τη διάγνωση ή τη θεραπεία από γιατρό.